http://www.leefmilieu.nl/sites/www3.leefmilieu.nl/files/imported/pdf_s/2010-09-24_Nanorechtenvrede_Verslag_en_presentaties.pdf
Nanotechnologie, vrede en veiligheid
Verslag van conferentie 24 september 2010, 9.00-17.00 uur door Ineke
Malsch en Steven Schilthuizen1.
Behalve civiele toepassingen zijn er ook militaire of civiele veiligheidstoepassingen van
nanotechnologie in ontwikkeling en is er de mogelijkheid van (militaire) dual use van civiel
onderzoek. Tijdens deze conferentie gingen vertegenwoordigers van de
onderzoeksgemeenschap, defensie en justitiekringen en vredesbeweging en andere
maatschappelijke organisaties met elkaar in gesprek over implicaties van nanotechnologie voor
vrede, veiligheid en privacy. Hoe moet de samenleving ermee omgaan en welke
verantwoordelijkheid hebben de verschillende betrokken partijen en individuen voor een
juridisch en ethisch verantwoorde beheersing van de ontwikkelingen? Verschillende voorstellen
zijn gedaan, maar de discussie is nog niet afgerond. Kernpunten voor de Commissie
Maatschappelijke Dialoog Nanotechnologie zijn:
- Denk goed na over bepaalde militaire technologie ontwikkelingen waarin nanotechnologie
gebruikt wordt, die grote impact kunnen hebben op oorlogsvoering, oorlogsrecht en
burgers (offensieve micro UAV´s, bewapende macro UAV´s en gevechtsrobots, miniaturisatie
van satellieten, human enhancement en nanodrugs, non-lethal weapons).
- Vragen van oorlogsrecht en moraal dienen centraal te staan in de discussie hierover.
- Voor misbruik van bionanotechnologietoepassingen is veel onderzoek en kennis nodig wat
drempels opwerpt voor kwaadwillenden.
- Vergroot het bewustzijn bij onderzoekers/instellingen van de (bio)security risico’s en
regelgeving, maar ga “verveiliging” tegen waardoor academische vrijheid en maatschappelijk
nuttige toepassingen gehinderd worden door overdreven aandacht voor (staats)veiligheid.
- Scheiding defensie en civiele industrie onderzoek levert niet veel op, de defensie industrie
leunt zwaar op een aantal civiele ontwikkelingen en drivers, kan hier niet zonder, let op met
het prijsgeven van essentiële informatie van bepaald onderzoek.
- Nieuwe nanosensoren en RFID systemen kunnen veel extra informatie over burgers opleveren.
Revocable privacy lijkt hier zinvol om oneigenlijk gebruik te voorkomen (opheffen bij serieuze
opsporing).
[...]
Jeroen van den Hoven besprak hoe privacy onder druk komt te staan door nieuwe technologie zoals
nanotechnologie en RFID. Er zijn verschillende ontwikkelingen van micro en nanotechnologie voor
surveillance. Het ethische probleem is dat deze technologieën inherent dual use zijn. Ze dragen bij aan een
panoptische samenleving (volgens 18e eeuwse filosoof Jeremy Bentham) waarin veiligheid ingebouwd is in
architectuur en design. Tegenwoordig is er een proliferatie van data over personen, objecten (waarmee
personen ook gevolgd kunnen worden) en een mengsel van personen en objecten. Verschillende Europese
regels zijn hierop van toepassing. Het voornaamste filosofische en theoretische probleem is onzichtbaarheid
waardoor de eis dat degene wiens data opgeslagen worden hiervoor voorafgaand toestemming moet geven
(informed consent) ondergraven wordt. Hieraan gekoppeld is het probleem van informatiecomplexiteit.
[...]
Door technologieontwikkeling schuiven we naar andere typen problemen voor
databescherming. Het is onduidelijk wat persoonsgegevens zijn en wat onder databescherming valt.
Wat is privacy? Dataprotectie op bepaalde ethische gronden. De publieke opinie is verdeeld, sommigen zijn
helemaal voor privacy terwijl anderen er helemaal tegen zijn. Maar voor gebruik van technologie moet je
elke dag praktische oplossingen hebben. Welke regels kun je stellen en hoe breng je het in praktijk? Om
welke fundamentele morele redenen zet je hekjes om informatie over mensen?
1) Schade voorkomen (b.v. bevolkingsregister maakte oppakken Joden in WOII makkelijker)
2) Fairness / eerlijkheid (burger beschermen tegen misbruik persoonsgegevens)
3) Contextuele integriteit / afgescheiden sferen in de samenleving
4) Morele autonomie en zelfpresentatie
[...]
Rond 2015 wil het Amerikaanse congres een derde van
alle gevechtsmissies vervangen door robots. Verschillende onbemande systemen worden al ingezet in
missies door de VS, maar ook door andere landen waaronder Nederland. Tegen 2020 moeten militaire
robots ingezet door het Amerikaanse DoD voornamelijk autonoom opereren.
Juridische aspecten m.b.t. politieke besluitvorming om oorlog te gaan voeren (Jus ad Bellum) zijn artikel 51
van het VN Charter (recht op zelfverdediging) en artikel 39/42 over Veiligheidsraadsbesluiten tot militair
ingrijpen als de internationale veiligheid in het geding is. Robots halen de drempel voor gewelddadig
ingrijpen omlaag. Tijdens de oorlog geldt het Ius in Bello: proportionaliteit en discriminatie tussen
(non)combattanten. Beiden staan onderdruk door robots, evenals de wettelijke aansprakelijkheid: wie is
verantwoordelijk voor slachtoffers door robots? Ethische kwesties zijn een bedreiging van de menselijkheid
en wapenwedloop (Noel Sharkey). Daarentegen zouden robots misschien geprogrammeerd kunnen worden
met het oorlogsrecht en meer informatie kunnen verwerken, waardoor ze ethischer opereren dan de
(emotionele) mens (Ronald Arkin).
[...]
De discussie stond onder leiding van Rinie van Est en paneldeelnemers waren Jürgen Altmann, Koos van der
Bruggen, Mark Dechesne en Sjef Orbons.
Hoe sluit nanotechnologie aan bij de huidige militaire praktijk? Wat zijn huidige en toekomstige bedreigingen
en hoe zal nanotechnologie daarin een rol spelen? Wat is de verantwoordelijkheid van onderzoekers bij dual
use (nano)technologie?
[...]
P.s: Que dit la Justice internationale à La Haye?
Geen opmerkingen:
Een reactie posten